Supermasywna czarna dziura we wczesnym wszechświecie szybko przybiera na wadze

26 września 2025, 15:12

W dobie niezmiennie ciekawych odkryć, szczególnie związanych z JWST, wracamy do fundamentalnych pytań dotyczących początków Wszechświata. W odległości 12,8 miliardów lat świetlnych od Ziemi znajduje się czarna dziura o masie około miliarda mas Słońca. Powstała zatem w czasie krótszym niż miliard lat po Wielkim Wybuchu. Dziurę odkryto przed dwoma laty, a dzięki teleskopowi Chandra wiemy, że zasila ona kwazar RACS J0320-35. Chandra pozwolił też stwierdzić, że czarna dziura rośnie w rekordowo szybkim tempie.



Najbardziej efektywna z galaktyk

24 kwietnia 2013, 13:00

Astonomom udało się zaobserwować najbardziej efektywną galaktykę. Zamienia ona niemal 100% gazu w gwiazdy. Galaktyki spalają gaz tak, jak silnik spala benzynę. Większość galaktyk pracuje jak nieefektywne silniki, co oznacza, że tworzą gwiazdy ze znacznie mniejszej ilości gazu, niż wynosi teoretyczny limit - mówi Jim Geach z McGill University


Udało się wyznaczyć granice dysku gwiazdotwórczego Drogi Mlecznej

27 kwietnia 2026, 07:31

Astronomowie od dawna zastanawiali się, gdzie dokładnie leży krawędź naszej galaktyki. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics przynosi przekonujące dowody na to, że Droga Mleczna posiada wyraźną granicę dysku gwiazdotwórczego – i że udało się ją wreszcie zlokalizować.


Granice dla idei

8 lipca 2013, 12:47

Rozprzestrzenianie się idei naukowych od dawna jest przedmiotem badań. Naukowcy wiedzą, co zresztą jest zgodne z intuicją, że wiedza i wynalazki łatwiej rozprzestrzeniają się w najbliższym otoczeniu.


Dla konserwatywnych zwyczajowo jeleni żelazna kurtyna nadal istnieje

25 kwietnia 2014, 09:25

Choć żelazna kurtyna upadła już prawie ćwierć wieku temu, jelenie szlachetne (Cervus elaphus) z Czech i Bawarii zachowują się, jakby nadal istniała. Mimo że w miejscu 3 pasm zasieków, m.in. podłączonego do prądu płotu, znajdują się obecnie las i otwarta przestrzeń, zwierzęta z obu krajów nadal nie przekraczają niewidocznej bariery.


Laurencja, Awalonia i Armoryka utworzyły Wyspy Brytyjskie?

18 września 2018, 06:07

Naukowcy od dziesiątków lat są przekonani, że Wyspy Brytyjskie powstały przed 400 milionami lat wskutek zderzenia terranu Awalonia i kratonu Laurencja. Jednak geolodzy z University of Plymouth uważają, że w procesie tym brał też udział terran Armoryka. Dowody na to zdobyto badając skały w Devon i Kornwalii.


Góry w głębi Ziemi

18 lutego 2019, 12:08

Dzięki wielkiemu trzęsieniu ziemi w Boliwii odkryto masyw górski znajdujący się 660 kilometrów pod powierzchnią Ziemi. Występuje on w miejscu, w którym przebiega granica pomiędzy górnym a dolnym płaszczem.


Alarmujący wzrost lekooporności wirusa HIV

1 sierpnia 2019, 11:22

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) informuje, że oporność HIV na leki antyretrowirusowe osiągnęła alarmujący poziom. Badania przeprowadzone w 12 krajach Azji, Afryki i obu Ameryk wykazały, że poziom oporności na dwa podstawowe leki podawane nosicielom HIV – newirapinę i efawirenz – przekroczył akceptowalne poziomy.


Kobiety kochają bardziej niż drużynę

14 sierpnia 2012, 12:37

Badanie zamówione przez Pumę wykazało, że choćby nie wiem jak oddani swojej drużynie wydawali się mężczyźni, swoimi partnerkami/żonami przejmują się 5-krotnie silniej. Psycholodzy z Uniwersytetu w Bristolu ustalili to, badając poziom stresu kibiców Newcastle United podczas cięcia zdjęć kobiet i piłkarzy. Mimo że fani twierdzili, że partnerka jest dla nich tak samo ważna jak drużyna, fizjologia tego nie potwierdziła.


Emocje mają przedłużony wpływ na mózg

28 grudnia 2016, 13:19

Emocjonalne stany mózgu mogą się dość długo utrzymywać, wpływając na zapamiętywanie kolejnych, neutralnych, zdarzeń - odkryli naukowcy z Uniwersytetu Nowojorskiego.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk